Zapłata pełnej kwoty za mieszkanie i podpisanie umowy kupna w formie aktu notarialnego nie czyni nas pełnymi właścicielami mieszkania. Właścicielami stajemy się bowiem dopiero z chwilą ujawnienia praw do nieruchomości w księdze wieczystej.

Pozostaje pytanie, jakimi prawami dysponujemy do czasu uzyskania wpisu w księdze wieczystej?

Osoby wykupujące od gminy mieszkanie komunalne, do czasu  założenia i uzupełnienia księgi wieczystej będą najemcami i będą obowiązane opłacać czynsz na dotychczasowych zasadach. A ponieważ wspólnotę mieszkańców tworzą właściciele wyodrębnionych lokali - mimo, że zapłaciliśmy za lokal, do czasu ujawnienia praw nie będziemy członkami wspólnoty i nie będziemy mogli uczestniczyć w podejmowaniu decyzji dotyczących budynku czy zarządzania nim.
Wykupujący zajmowane wcześniej mieszkanie lokatorskie w spółdzielni mieszkaniowej będą do czasu założenia księgi i uzyskania wpisu korzystać z praw i obowiązków przysługującym lokatorom, a osoby z własnościowym prawem do lokalu będą  użytkować mieszkanie na zasadach własnościowych.

W wyjątkowej sytuacji są osoby kupujące nowe mieszkanie od dewelopera. Ich prawa w okresie przejściowym regulować będzie tzw. umowa nienazwana, jaką powinny zawrzeć z deweloperem.
Najczęściej nabywca nowego lokalu do czasu uzyskania wpisu jest traktowany jak najemca i płaci czynsz w takiej wysokości, jaką ustali z deweloperem.  Budynkiem zarzadza zaś deweloper.

Niestety, na ustanowienie księgi wieczystej i wpis można czekać nawet kilka miesięcy. Przez ten czas osoba, która nie  ma statusu właściciela, nie może korzystać z właścicielskich przywilejów. Nie może więc sprzedać lokalu, który nie jest jej własnością, nie może go podarować ani też przekazać w spadku. Prawa do lokalu, jakimi dysponuje w tym okresie (z wyjątkiem własnościowego prawa do lokalu) są bowiem niezbywalne i nie podlegają dziedziczeniu.

Jerzy Krzekotowski
ekspert prawa mieszkaniowego